Wetenschappers hebben nabij de Noordpool een flinke krater
ontdekt. De krater is 25 kilometer breed en zou vele miljoenen
jaren geleden door het inslaan van een meteoriet zijn ontstaan.
De krater
is dus al bijzonder oud. Hoe kunnen we deze zolang over het
hoofd hebben gezien? Heel verwonderlijk is dat niet, zo legt
onderzoeker Brian Pratt uit. “Als je de aanwijzingen die
verraden dat het een krater is niet herkent dan zou je geen idee
hebben waar je met te maken hebt.”
Pratt en
zijn collega Keith Dewing identificeerden het gebied als een
krater toen ze stralenkegels ontdekten. Deze ontstaan door de
enorme hoeveelheid energie die vrijkomt wanneer een meteoriet op
de aardkorst klapt. Toen de onderzoekers wat afstand van het
gebied namen, zagen ze de stralenkegels keurig in een cirkel
opdoemen. “En dat is een eigenschap van inslagkraters.”
Stralenkegels. Foto: University of Saskatchewan.
Heel oud is
de krater nog niet: tussen de 350 en 130 miljoen jaar. De
onderzoekers hebben de krater de naam Prince Albert gegeven. De
krater is daarmee vernoemd naar het schiereiland waar deze zich
op bevindt.
In Noorwegen is een meteoriet neergekomen op een vakantiehuisje
in Oslo. De steen van een halve kilo zwaar sloeg een gat in het
dak en kwam daarna in de tuin van het huisje terecht.
De eigenaresse van het huisje dacht dat vandalen het dak hadden
beschadigd, tot zij het gesteente zag liggen. Het was in tweeën
gebroken en zag er bijzonder uit. Daarom haalde ze er een expert
bij.
Wanneer de meteoriet precies is neergekomen, is niet bekend,
omdat het huisje niet werd gebruikt in de winter. Wel was er op
1 maart een melding van een lichtflits boven de Noorse
hoofdstad.
'Twee keer geluk'
Volgens de expert komt het zelden voor dat een stuk ruimtepuin
neerstort in bewoond gebied. Meestal verbrandt het gesteente in
de dampkring als vallende ster.
"De familie heeft twee keer geluk gehad. Ten eerste omdat er
niemand geraakt is, maar ook omdat die steen een klein fortuin
waard is." Sommige meteorieten zijn 500 euro per gram waard.
Brokstukken van Mars zijn in juli in het zuiden van Marokko neergekomen. Dat
hebben wetenschappers van de Meteorologische Vereniging bekendgemaakt. Zij
hebben de stukjes steen onderzocht en bevestigen de echtheid ervan.
Nomaden zagen deze zomer een vuurbal neerkomen en wisten stukjes van de 7 kilo
zware meteoriet terug te vinden. Die verkochten ze. Later wisten musea de
stukjes te traceren en op te kopen.
Volgens een onderzoeker van de universiteit van New Mexico is de vondst "enorm
belangrijk vanwege de kwaliteit van het materiaal". Voor zover bekend is het de
vijfde keer dat er stukjes van Mars op de aarde terechtkomen.
In 2008 was hij wereldnieuws, Radivoje Lajic uit Bosnië. Hij had tot vijf keer
toe een meteoriet op het dak van zijn huis gevonden. Nu staat er opnieuw pers
voor zijn huis, want hij heeft meteoriet nummer zes ontvangen.
De universiteit van Belgrado heeft alle objecten onderzocht en bevestigt dat het
om meteorieten gaat. Onderzoekers bekijken nu wat er voor kan zorgen dat de
woning de meteorieten aantrekt.
Lajic is er inmiddels van overtuigd dat hij wordt aangevallen door aliens." Ze
spelen spelletjes met me. Ik weet niet waarom ze dit doen. Ik lig wakker omdat
ik bang ben voor een nieuwe aanval."
EINDHOVEN - Eindhovenaar Marc Jansen schrok zich woensdagavond
het apezuur. Met een enorme dreun ging rond kwart over zes zijn
glazen tuintafel aan diggelen. Hoogstwaarschijnlijk als gevolg
van een meteorietinslag.
Jansen komt tot die conclusie nadat hij het diepzwarte keitje
dat hij tussen de splinters vond, op internet had vergeleken met
afbeeldingen van meteorieten.
Volgens Pieter Eiff, voorzitter van de Eindhovense Weer- en
Sterrenkunde Kring én van de Dr. A.F. Philips Sterrenwacht,
gebeurt het wel vaker dat een meteoriet inslaat. Meestal gewoon
in de grond. "De Sterrenwacht is heel benieuwd. Meneer Jansen
moet maar eens langskomen."
EINDHOVEN - Blixembosch-bewoner Marc Jansen schrok zich
woensdag het apenzuur. Met een enorme dreun ging rond kwart over
zes die avond zijn glazen tuintafel aan diggelen.
Hoogstwaarschijnlijk als gevolg van een meteorietinslag.
Jansen: "Ik zat binnen aan tafel achter mijn pc nog wat te
werken, toen ik die klap hoorde. Ik keek naar buiten en zag de
tafel in honderdduizend stukjes liggen. Aanvankelijk dacht ik
een enorme steen te zullen vinden. Vandalisme of zo. Maar dat
was het niet. Tussen al die splinters – het is gelaagd glas –
lag dit steentje." Jansen laat een diepzwart, aan de hoeken
ietwat afgerond keitje zien, ongeveer twee bij een centimeter
groot. "Toen ik het oppakte, was het nog een beetje warm."
Direct na zijn vondst liep hij naar zijn buurvrouw, die
politiechef is van de afdeling Gemert-Laarbeek. "Volgens haar
was het niet nodig om aangifte te doen."
Volgens Pieter Eiff, voorzitter van de Dr. A.F. Philips
Sterrenwacht, gebeurt het wel vaker dat een meteoriet inslaat.
"Alleen blijft dat bijna altijd onopgemerkt. Het landoppervlak
is zo groot dat je zo'n inslag niet registreert. De meteoriet
verdwijnt door zijn snelheid in de grond."
Dat ditmaal de meteoriet in een tuinmeubel is ingeslagen, is
volgens Eiff heel uitzonderlijk.
Op
8 november vliegt asteroïde
2005 YU55 langs de aarde. Deze
asteroïde heeft een diameter van 400
meter en passeert de aarde op een
afstand van 300.000 kilometer.
Asteroïde 2005 YU55 werd op 28
december 2005 ontdekt door
Spacewatch. “2005 YU55 is voor een
aardscheerder opvallend groot”, zegt
Don Yeomans van NASA’s Near-Earth
Object Program. Daarom gaan
verschillende instanties de
asteroïde de komende maanden
nauwlettend in de gaten houden. “We
hopen dan een compleet beeld te
krijgen van één van de grotere
aardscheerders”, aldus Yeomans.
De vorige keer dat de aarde werd
bedreigd door een grote
aardscheerder was in 1976. Toen
vloog 2010 XC15 op een afstand van
ruim 150.000 kilometer langs de
aarde. De asteroïde is pas in 2010
ontdekt, dus de scheervlucht in 1976
ging onopgemerkt voorbij.
Gevaarlijk?
Een asteroïde met een diameter van
400 meter kan grote schade
aanrichten op aarde. In 1908 werd
Siberië geraakt door een meteoriet
met een doorsnee van circa 25 meter.
Als gevolg van de explosie braken
bomen in een omtrek van dertig tot
veertig kilometer af.
Waarnemen
Heeft u een telescoop? Dan is het
mogelijk om de asteroïde in november
te zien. 2005 YU55 bereikt een
magnitude van elf, waardoor het
object te vinden zou moeten zijn met
een goede amateur-telescoop.
Wetenschappers hebben een interessant idee geopperd
om de baan van een asteroïde te wijzigen. Door een
zonneschild tussen de zon en de asteroïde te
plaatsen, ontvangt het ruimteobject minder straling
en verandert de baan van het hemellichaam om de zon.
Een Franse astronoom hoopt dat het idee wordt
uitgevoerd om de asteroïde Apophis te verplaatsen.
Apophis scheert in 2036 vlak langs de aarde.
Misschien heeft u ooit gehoord van het
Yarkovsky-effect. Straling – bijvoorbeeld van de zon
– oefent kracht uit op een klein hemellichaam,
waardoor de baan van een object verschuift. Deze
thermische kracht kan in de loop van de tijd veel
effect hebben, en banen van objecten vele kilometers
verleggen.
Door de straling deels te blokkeren, geeft de
ruimtesteen minder warmtestraling af aan de kant die
naar de zon is gericht. Kleine asteroïden produceren
te weinig straling om de baan te veranderen. Grote
asteroïden zijn kolossaal en daar is het effect te
klein om een verschil te maken. Apophis is een
middelgrote asteroïde en wetenschappers denken dat
zulke asteroïden wel beïnvloed worden door de
straling van de zon.
Er is één nadeel: wetenschappers weten niet goed
hoe groot het Yarkovsky-effect is. Daarom is het
moeilijk te voorspellen wat er gaat gebeuren met de
Apophis als een zonneschild de straling van de zon
blokkeert. Wellicht verergt de situatie door het
zonneschild en komt Apophis op een ramkoers met de
aarde te liggen.
RIGA - Een meteorietachtig object heeft zondag in een
weiland in Letland een krater geslagen van negen meter breed en drie meter diep.Dat heeft de Letlandse geoloog Uldis Nulle maandag gezegd. Nulle zei dat
er rook uit de krater kwam toen hij arriveerde op de plaats van de inslag, in de
buurt van de grens met Estland.
Volgens de Amerikaanse meteorietdeskundige Richard
Kowalski gaat het beslist niet om een meteorietinslag. "We weten allemaal dat
meteorieten niet heet zijn wanneer ze op aarde terechtkomen," aldus Kowalski.
De aarde wordt gebombardeerd met buitenaardse objecten,
maar die branden doorgaans op in de atmosfeer.Om een gat
van die afmetingen te veroorzaken, moet het object minstens 1 kubieke meter zijn
geweest. Het gebeurt niet vaak dat zo'n groot object inslaat.
Experts denken dat het nieuws over een meteoriet in Letland een hoax is. Eerder
vandaag werd gezegd dat een meteoriet daar een grote krater van negen meter
breed en drie meter diep had geslagen. Omwonenden zeiden iets uit de lucht te
hebben zien vallen en een geluid te hebben gehoord alsof een vliegtuig laag over
vloog.
Krater
Volgens experts komt het echter zelden voor dat een meteoriet zo'n grote krater
veroorzaakt op aarde. Hoewel onze planeet dagelijks met meteoren te maken heeft,
verbranden de meeste in onze dampkring. Wat we dan zien zijn de zogenaamde
'vallende sterren'. Een astronoom schat dat het object in Letland een diameter
van een meter moet hebben gehad om zo’n grote krater te kunnen veroorzaken.
De Nederlandse wetenschapsjournalist
Govert Schilling twijfelt ook sterk aan het verhaal. Volgens hem is de
krater die de meteoriet zou hebben geslagen 'te rond en netjes'.
Brand
Bovendien is op amateurbeelden tijdens de nacht van de inslag te zien dat er
iets in de kuil in brand stond. Volgens Schilling koelen ze echter af tijdens
hun vlucht naar de aarde, waardoor ze niet brandend kunnen inslaan.
Een Letse expert zei eerder wel te denken dat het ging om een meteoriet. De
randen staan iets omhoog en er is een zwart-grijs litteken op de bodem van de
kuil te vinden, volgens hem twee aanwijzingen dat het om een inslagkrater gaat.
Monsters
Media wereldwijd berichtten over het fenomeen. Monsters van de grond zijn
meegenomen naar de hoofdstad Riga voor verder onderzoek.
AMSTERDAM - In Freehold Township in de Amerikaanse staat
New Jersey is dinsdag een meteoriet ingeslagen. Dat hebben wetenschappers van de
Rutgers University vrijdag na onderzoek van het object geconcludeerd.
Drie dagen lang was het glanzende, steenachtige object
ter grootte van een golfbal en zo zwaar als een blik soep een raadsel voor
velen, niet in de laatste plaats de eigenaar van het huis, die de meteoriet
aantrof. Op basis van de dichtheid, de magnetische eigenschappen, structuur en
kleur van het object werd vastgesteld dat het om een echte, ijzeren meteoriet
gaat.
De exacte plaats van het huis en de identiteit van de eigenaar zijn niet
bekendgemaakt.
TROISDORF - De inslag van een kleine meteoriet heeft
vrijdag waarschijnlijk een brand veroorzaakt in een tuinhuisje bij een volkstuin
in Troisdorf, vlakbij de Duitse stad Bonn. Een 77-jarige man die in het
tuinhuisje overnachtte, liep ernstige brandwonden op.
De brandweer tastte in eerste instantie in het duister over de oorzaak van de
brand, meldde de politie. De inslag van een meteoriet was uiteindelijk de enige
verklaring, hoewel er geen restanten van het ruimtebrokstuk zijn teruggevonden.
AMSTERDAM - Een intensieve zoektocht in de Nubische
woestijn in Soedan heeft geleid tot de vondst van enkele tientallen meteorieten,
afkomstig van een kleine planetoïde die in oktober 2008 in de aardse dampkring
explodeerde.
De vier meter grote mini-planetoïde met de naam 2008 TC3
werd op 6 oktober ontdekt, twintig uur voordat hij in Noord-Soedan met hoge
snelheid de aardse dampkring binnendrong. Het was voor het eerst dat
sterrenkundigen een kosmische inslag vooraf zagen aankomen. De Nederlandse
meteorietenexpert Peter Jenniskens, verbonden aan het SETI-instituut in
Californië, zette samen met de Soedanese natuurkundige Muawia Shaddad een
zoektocht naar mogelijke restanten op touw.
Vier kilogram
Die leidde tot de vondst van 47 meteroieten met een
totaal gewicht van vier kilogram. De grootste meteoriet heeft een middellijn van
ongeveer tien centimeter.
Onderzoek aan de meteorieten wijst uit dat ze uit zeldzaam anomaal ureiliet
bestaan, een zeer poreus en koolstofrijk materiaal dat nooit eerder in
meteorieten is aangetroffen. De resultaten van het meteorietonderzoek zijn deze
week gepubliceerd in Nature.
AMSTERDAM - Ruim 150 inwoners van het Peruaanse dorpje
Carancas nabij het Titicacameer zijn ziek geworden nadat zij een krater
bezochten. Het gat in de grond van zo'n vijftien meter breed en vijf meter diep
is vermoedelijk ontstaan door een meteorietinslag.
De bewoners van het dorp hoorden zaterdag een luide knal
en dachten eerst dat er een vliegtuig was neergestort. Dat meldt de site van
Radio Programas del Perú. De inslagkrater bevindt zich drie kilometer van het
dorp.
In plaats van een wrak troffen ze een krater aan die
vreemd rook. Sommige mensen pakten fluorescerende brokstukken op in de
veronderstelling dat het geld kon opleveren. Dorpelingen die in de buurt van de
krater kwamen kregen last van braakneigingen, hoofdpijn, geïrriteerde kelen en
kriebelende neuzen.
Zeker 150 mensen uit de omgeving vertoonden symptomen,
bevestigde directeur Jorge Lopez van een nabijgelegen ziekenhuis. Het bloed van
de slachtoffers wordt nog onderzocht.
Waarom de bezoekers van de krater ziek zijn, is voor
wetenschappers van het Geofysisch Instituut van Peru nog een raadsel. Lopez
meldde dat de mensen in contact zijn geweest met een gas uit de krater. De
gasvorming is mogelijk ontstaan door een reactie tussen elementen uit de
meteoriet en stoffen uit het oppervlak van de aarde.
Boeren in de omgeving zijn bang dat hun land nu besmet
is met giftig materiaal. Onderzoekers van het epidemiologisch instituut van Peru
zijn daarom druk bezig met het verzamelen van monsters van de brokstukken,
bericht RPP. Een analyse moet uitwijzen om welke stoffen het gaat.
Het gebied wordt vaker getroffen door meteorieten. In
2002, 2004 en in juni dit jaar zijn ook inslagen gesignaleerd.
GRONINGEN - Een oranje vuurbol met een slinger eraan. Dat was volgens de
Groningse sterrenkundige Theo Jurriëns zaterdagavond te zien op Terschelling.
Jurriëns meent dat de waarnemer getuige was van een vallende ster, een stuk
gruis uit de ruimte dat in de dampkring van de aarde is verbrand. Jurriëns,
verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, ontving rond kwart over acht zes
tot acht meldingen van mensen die de meteoor hadden gezien.
''Eerst dacht ik dat er een vliegtuig in brand stond dat naar beneden stortte'',
aldus de waarnemer op Terschelling. ''Ik zag het vanuit mijn keukenraam,
richting oost boven Ameland.'' De sterrenkundige kreeg verder meldingen uit
Beilen, Winschoten en Voorhout.
Atmosfeer
De
term 'vallende ster' is feitelijk onjuist. Vallende sterren zijn niets anders
dan kleine steentjes uit de ruimte die hoog in de atmosfeer van de aarde
verbranden.
De
kans bestaat dat de resten van die steentjes, meteorieten, op het land terecht
komen. Dat gebeurt echter sporadisch. Op 7 april 1990 ging in Glanerbrug bij
Enschede een meteoriet dwars door het dak van een huis. De bewoners dachten
eerst dat er ingebroken was. Twee dagen later stelden wetenschappers vast dat
het een meteoor moet zijn geweest die het huis was binnengedrongen.
Essen -
Gerrit Blank (14) is geraakt door een vallende meteoriet. Het gesteente had een
snelheid van bijna 50.000 km/pu.
Blank was op weg naar
school toen hij een lichtbal uit de lucht zag komen. Een rood en heet steentje,
niet groter dan een erwt, schampte tegen zijn hand. Daarna landde het op de
grond, waar het een krater van bijna een halve meter diep veroorzaakte.
"Het deed pijn toen de
steen mijn hand raakte. Slechts een seconde daarna hoorde ik een enorme knal,
zoals van onweer, naast me. Ik had uren daarna nog last van m'n oren door het
lawaai", vertelt Blank in de Telegraph. De wond aan zijn hand is inmiddels
gehecht.
Wetenschappers bestuderen
de meteoriet. Testen hebben inmiddels uitgewezen dat het inderdaad om een
meteoriet uit de ruimte gaat. "Erg waardevol voor verzamelaars en onderzoekers",
zegt wetenschapper Ansgar Kortem. "De meeste meteorieten halen de aarde niet, ze
lossen op in de atmosfeer. Halen ze het wel, dan belanden er gemiddeld zo'n zes
van de zeven in water."
De Duitse jongen overleefde
de meteorietaanval wonderwel; een kans van slechts 1 op de miljoen. Toch zijn er
al eerder incidenten geweest. Een Amerikaanse vrouw werd in 1954 door een vier
kilogram zware meteoriet geraakt terwijl ze lag te slapen. Ook zou in 1650 een
monnik zijn geraakt in Milaan. In Zweden kwamen in 1674 twee zeemannen om toen
hun boot getroffen werd door een steen uit de ruimte.
vr 12 jun 2009, 10:01
Telegraaf.
De 14-jarigeGerrit
Blank maakte eeninslag
van een meteorietvan wel
heel dichtbij mee. Hij had de indruk dat een lichtbal recht op hem af kwam. Dat
bleek achteraf een klein rood steentje van de grootte van een erwt te zijn, dat
een krater van een halve meter wijd sloeg, wat met een flinke knal gepaard ging.
De jongen overleefde de inslag en hield er enkel een flinklitteken
aan over.
De meteorietinslag gebeurde in Essen inDuitsland.
De jongen had de indruk dat het steentje zijn hand raakte voor het een krater
sloeg. Gezien de snelheid waarmee het projectiel zich voortbewoog, werd de wond
echter waarschijnlijk veroorzaakt door de
luchtverplaatsing.
Het gebeurt niet vaak dat wetenschappers hun hand op een meteoriet kunnen
leggen, maar de authenticiteit is intussen wel bevestigd. De meeste meteorieten
verdampen in de atmosfeer. Zes van
de zeven meteorieten die door de atmosfeer heenkomen, komen vervolgens in de zee
terecht. De ervaring van de jongen is dus bijzonder en uniek.
Op de
avond van vrijdag 25 september hoorde Tony Garchinski uit Ontario, Canada, een
harde knal. Toen hij de volgende ochtend buitenkwam, zag hij dat de voorruit van
de Nissan Pathfinder van zijn moeder een grote barst vertoonde, en op de
motorkap lagen wat merkwaardige stenen. Garchinski hield het op vandalisme en
deed aangifte bij de politie. Twee weken later hoorde moeder Yvonne Garchinski
toevallig dat onderzoekers van de universiteit van West-Ontario in de omgeving
op zoek waren naar mogelijke restanten van een meteoriet. Op vrijdag 25
september was namelijk een zeer heldere meteoor (vuurbol) te zien geweest die op
video was vastgelegd, zodat zijn baan nauwkeurig kon worden vastgesteld. Toen
viel na de meteoriet ook het kwartje: de 'merkwaardige stenen' bleken
meteorieten te zijn. Het grootste fragment heeft ongeveer de grootte van een
golfbal en weegt 46 gram. Het is overigens niet voor het eerst dat een auto het
slachtoffer wordt van een meteorietinslag. In oktober 1992 werd een Chevrolet in
de Amerikaanse staat New York door zo'n ruimtesteen getroffen.
04/04/'08
Een arbeider van het staalbedrijf MCL uit Bree, zal in het vervolg de ruimte met
wat meer argwaan in het oog houden. Vanmorgen werd hij opgeschrikt door een
zware blok die met een enorme snelheid door het dak van zijn bedrijf viel op
enkele meters van hem. De man kwam er met de schrik vanaf.
Aanvakelijk werd gedacht aan een meteoriet uit de ruimte. De gloeiendhete brok
van vijf kilogram zwaar zou ook gewoon afkomstig kunnen zijn van een vliegtuig
of een satelliet.
Indien de mysterieuze massa toch uit de ruimte zou komen, bestaat de kans dat
hij radio-actief is. De brandweer gaat het projectiel dan ook aan nader
onderzoek onderwerpen en het bedrijf werd voor alle zekerheid voorlopig
afgesloten.